روش تحقیق

تنظیم پرسشنامه:

تنظیم پرسشنامه:
1. سؤال های پرسشنامه باید ساده، روشن و دقیق باشند؛ زیرا هنگام پاسخگویی
به آنها کسی جهت تعریف و توضیح حضور ندارد.
2. سؤالات پرسشنامه باید به صورت پاسخ بسته نوشته شود و بهتر است تعداد
سؤال های پاسخ باز به حداقل ممکن برسد، امکان دارد پاسخ هایی که به
سؤالات باز داده می شود ناتمام و بی ربط باشند. ناخوانایی، غلط املایی و
تفسیر پاسخ های باز از دیگر مشکلات سؤال های پاسخ باز می باشند.
3. به صورت اضافی و به خاطر جلوگیری از اشتباه از سؤالات گُزیده استفاده
می شود. سؤال های گزیده به پرسش هایی گفته می شوند که گروه معینی از پاسخ
دهندگان به آن پاسخ می دهند. برای مثال با مطرح کردن سؤالی درباره وضعیت
تأهل در پرسشنامه می توان پاسخ دهندگان متأهل را شناسایی کرد و سپس پرسش
های مربوط به فرزند، یا فرزندان، همسر و سایر موارد را مطرح نمود. هر
سؤال گزیده به راهنمایی خاص خود نیاز دارد.
4. سؤال های مربوط به گذشته را در یک محدوده زمانی مشخص مطرح کنید در
صورتی که قصد دارید درباره رفتار گذشته افراد اطلاعاتی کسب کنید، زمان
مورد نظر را مشخص کنید. برای مثال این سؤال که چندبار مرتکب تخلفات
رانندگی شده اید بسیار مهم است. عدم وجود محدوده زمانی مشخص در چنین سؤال
هایی موجب می شود که افراد پاسخ های خود را به زمان های متفاوت نسبت
دهند. لذا اطلاعاتی که در این گونه موارد به دست می آید در بهترین حالات
فاقد انسجام خواهند بود و در بدترین شرایط به قدری مبهم اند که نمی توان
بر اساس آنها دست به تحلیل زد. در محدوده های زمانی که چنین سؤال هایی به
کار می روند به صورت زیر باید عمل شود که به صورت عبارت هایی همچون: در 5
سال گذشته، در یک سال گذشته، در یک ماه گذشته و یا اینکه اساساً سؤال کرد
چه موقع برای اندازه گیری تعداد دفعاتی که رفتار افراد در آن ارتباط
انجام شده است، اغلب محدوده زمانی کوتاه تر مناسب است زیرا پاسخ دهندگان
نمی توانند وقوع رفتارهای خود را در زمان های طولانی به یاد آورند.
5. برای سؤال های حساس چارچوب مناسبی فراهم سازید گاهی اوقات پرسش هایی
مطرح می شوند که ممکن است مغایر عقیده، باور، نگرش و مکاتب فکری باشند.
6. تعدادی از سؤال های پرسشنامه را به ویژگی های فردی و جمعیتی اختصاص
دهید. این نوع سؤال ها که بر ویژگی هایی فردی تأکید دارند در قالب
پرسشنامه ها مطرح می شود این پرسش ها از مواردی به این شرح تشکیل شده
اند: سن، جنس، وضعیت تأهل، قوم و نژاد، تحصیلات، شغل، درآمد و گاهی اوقات
مذهب، نوع مالکیت محل مسکونی، ترکیب خانوادگی.
7. سؤال های پرسشنامه باید یکی از جنبه های هدف و یا فرضیه صورت بندی شده
را اندازه گیری کند به منظور تهیه و تنظیم پرسشنامه ای مناسب باید هر یک
از سؤال های پرسشنامه هدفی را اندازه گیری کند؛ به عبارت دیگر سؤال باید
به شیوه ای تنظیم شود که به کمک آنها بتوان اطلاعات لازم برای پاسخ دادن
به سؤال های تحقیق یا آزمون فرضیه های صورت بندی شده جمع آوری کرد.
8. سؤال های پرسشنامه را با توجه به موضوع پژوهش در ارتباط با خصوصیت
جامعه ای که پرسشنامه در آن اجرا می شود تعیین کنید. نظم و ترتیبی که
سؤال های پرسشنامه بر اساس آن طرح می شود متفاوت است. ولی در اینکه جای
هر سؤالی کجا باشد اتفاق نظری وجود ندارد. بعضی ترجیح می دهند که نکات
مربوط به ویژگی های فردی و خانوادگی در ابتدای پرسشنامه و سؤال های حساس
در آخر آورده شود و برخی عکس این عمل را انجام می دهند در واقع این
پژوهشگر است که باید با توجه به بینشی که در مورد موضوع و جامعه ی پژوهشی
خود دارد جای هر سؤال یا نظم و ترتیب آنها را تعیین نماید. چنانچه موضوع
اهمیت قابل توجهی داشته باشد بهترین شیوه آن است که پرسش های مربوط به
موضوع اصلی را در ابتدا بیاوریم تا بالاترین نسبت پاسخ دهی به دست آید.
9. صفحه اول پرسشنامه بایست مربوط به نحوه ی پاسخگویی به سؤال ها باشد.

طرح پرسشنامه:
توصیه های زیر که بر اساس تجربه و تحقیق به دست آمده اند در تهیه و تنظیم
پرسشنامه به شما کمک می کند:
1- پرسشنامه را جذاب کنید. یکی از راه های رسیدن به این هدف چاپ پرسشنامه است.
2- پرسشنامه را صفحه بندی کنید.
3- سؤال های پرسشنامه را تا حد ممکن به شکل ساده طرح کنید به نحوی که
پاسخگویی به آنها آسان باشد.
4- در ابتدا و انتهای پرسشنامه، نام و نام خانوادگی و آدرسی را که
پرسشنامه به آنجا فرستاده شود ذکر کنید.
5- نحوه پاسخگویی به سؤال ها را خیلی ساده و با حروف درشت ذکر کنید.
6- در ابتدای هرنوع سؤال یک مثال مطرح و نحوه پاسخگویی به آن را مشخص کنید.
7- سؤال های پرسشنامه را براساس نظم منطقی مطرح کنید.
8- در ابتدای پرسشنامه سؤال هایی را مطرح کنید که جالب هستند.
9- در پرسشنامه هایی که خیلی طولانی هستند سؤالات مهم را در آخر پرسشنامه نیاورید.
10- از به کاربردن کلماتی که پاسخ دهندگان نسبت به آنها حساس هستند خودداری نمایید.
11- در هر سؤال اطلاعات را به طور کامل بیان کنید به نحوی که سؤال برای
پاسخ دهنده معنی دار باشد.
12- طول پرسشنامه بر دقت پاسخگویی تأثیر دارد بنابراین در صورت امکان
پرسشنامه را مختصر مطرح کنید.به عبارت دیگر در پرسشنامه فقط سؤال هایی را
مطرح کنید که در جهت رسیدن به هدف های پژوهش موردنیاز هستند.



منبع:http://sepideh_statistic.persianblog.ir/post/169

نظرات تکمیلی جناب دکتر در این خصوص:

ضمن تایید مطالب این موارد اضافه شود:
تهیه پرسشنامه به صورت 4گزینه ای توصیه وتاکید می شود
در کتب روش تحقیق نیز اطلاعاتی مرتبط بانحوه تهیه پرسش نامه وجود داردکه با شرح مثال مسیررا کوتاه تر می نماید
در این خصوص در کلاس توضیحاتی ارائه خواهد شد

   + هـ.صالحی ; ۸:۳٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٩/٢٤
comment نظرات ()